Blame it on the manager
Manager bashing
Kortom managers zijn rare en zelfs gevaarlijke wezens, of toch niet ……? Op internet en daarbuiten hebben voor- en tegenstanders zich al gegroepeerd en er zijn de nodige boeken, sites en portals waarin bevestigd wordt dat het klopt en er zijn evenzo veel boeken, sites en portals die het tegendeel beweren. Eén ding is zeker, manager bashing is helemaal hot.
Jaren 80/90
Is de manager dan echt de oorsprong van alles wat fout gaat binnen organisaties? Nee natuurlijk niet! Er lijkt echter steeds minder behoefte te bestaan aan managers en steeds meer behoefte aan leiders. Bekeken vanuit een andere invalshoek dan goed of slecht is het verschijnsel goed verklaarbaar. Zo is het fenomeen manager decennia geleden een populaire oplossing voor toen geldende problematiek geworden. Door groeiende organisaties kwam de span of control van de toenmalige directeuren en leidinggevenden onder druk te staan. Onder invloed van snel groeiende organisaties ontstond zo een extra organisatie-laag, onder de noemer management. Op dat moment, in die tijd, waarschijnlijk heel noodzakelijk binnen organisaties, maar anno 2012 lijkt de positie van manager niet meer zo vanzelfsprekend als bijvoorbeeld de jaren 80/90. De positie van manager is zeker in de huidige tijd een bijzonder lastige. Altijd tussen twee werelden in (directie en uitvoerende) en verantwoordelijk voor operational excellence, maar ook voor groei en vernieuwing. En bovendien zwaar drukkend op de balans omdat managers vaker niet als wel zelf direct zorgen voor omzet.
De rol van de manager lijkt dus een beetje uitgespeeld te raken. Mensen nemen of krijgen steeds meer eigen verantwoordelijkheid, ze worden steeds actiever in zelfmanagement, nemen persoonlijk ontwikkeling steeds meer in eigen hand en zijn vooral door toepassing van allerlei nieuwe informatie- en communicatiemiddelen vaak erg goed op de hoogte van het reilen en zeilen binnen de organisatie. Tot slot zorgt ook het ontstaan van een flexibele schil rondom organisaties ervoor dat de focus van een manager verandert. Een manager als moderator van talent. Op het juiste moment de juiste mensen bij elkaar brengen en dermate goed faciliteren dat ze hun doelen zo efficiënt mogelijk bereiken.
Dienend leiderschap
Waar dus de behoefte aan managers afneemt, neemt de behoefte aan leiders toe. Van moderne leiders worden twee belangrijke zaken verwacht. Allereerst een duidelijke strategie en dito doelstellingen vaststellen en uitrollen, daarnaast ervoor zorgen dat medewerkers in hun kracht komen staan, waardoor er maximaal rendement uit medewerkers gehaald kan worden. Dat vraagt nogal wat van de moderne leider. De tijd dat je met één leiderschapsstijl een organisatie kan leiden is zo langzamerhand wel verleden tijd. Leiderschapsstijlen moet worden afgestemd op het individu. De moderne leider is daarmee faciliterend aan medewerkers om namens de organisatie maximaal rendement uit medewerkers te kunnen halen. Misschien wel belangrijkste voorwaarde daarom is dat de moderne leider in staat is zichtzelf dienstbaar op te stellen. Dienstbaar naar de medewerkers. Van baas naar facilitator. Nogal een transitie dus!
Nieuwe generatie
Gaan alle managers verdwijnen? Vast niet, maar er zal steeds minder ruimte zijn voor klassieke managers en steeds meer behoefte aan moderne leiders. Het is ook zeker geen automatisme dat de manager van nu de moderne leider van morgen wordt. Voor velen zal die transitie niet haalbaar blijken. Moderne leiders zullen vooral uit de nieuwe generaties voortkomen. Maar voor nu geldt dat door de manier waarop organisaties georganiseerd zijn, managers nog steeds een plaats hebben. Voor hoelang, wie zal het zeggen, dat hangt vooral af van hoe snel organisaties zichzelf opnieuw gaan uitvinden. Dat laatste kan onder invloed van de snelheid waarmee onze maatschappij verandert wel eens heel snel gaan.
